ACTIVITEIT 22
Alkmaaar 12 december 2017
De dag ervoor: code rood, heel veel sneeuw, maatschappij-ontwrichtend.
Dan denk je: kunnen we de stadswandeling wel laten doorgaan?
Maar de weergoden waren ons gunstig gezind, veel sneeuw was dinsdag al grotendeels weggesmolten en het zonnetje scheen.
24 deelnemers verzamelden zich in het Stedelijk Museum, waar de gidsen Frank Elzas en Angelique ons opwachtten.
We startten bij de Grote of Sint-Laurenskerk, dit is het hoogste punt van Alkmaar, heel vroeger was dit gebied allemaal zand en duinen.
Eén beeld is aan de beeldenstorm ontkomen en dat beeld is zo hoog in de kerk geplaatst dat niemand er bij kon om het te verwoesten.
Vervolgens naar een hofje, ofwel provenhuis Paling en van Foreest. Hofjes zijn ontstaan door de in de bijbel geprezen naastenliefde. Het was de plicht van elke gelovige om armen en misdeelden te helpen. Dit hofje is nog altijd een hofje met huisjes voor alleenstaande dames, met op de hoek de woning van het huismeesters echtpaar. waar we via een poort naar binnen konden, op de binnenplaats lag nog veel sneeuw, het leek wel een kerstkaart.
Alkmaar kende ooit 16 hofjes, 'provenhuizen' heetten ze, typerend voor Alkmaar. Want wie er woonde, kreeg op gezette tijden, meestal de Kerst, een 'prove' (waar je het woord 'proeven' nog in herkent): een voorraadje levensmiddelen en wat kolen om de koude winter mee door te komen.
Het oudste pand van Alkmaar staat aan de Kanisstraat (een kanis is de mand van de marskramer die hij op zijn rug meezeulde)
Aan de Oudegracht bekijken we een huis van een kapitein met een 2 gevelstenen waarop schepen staan die zowel voor- als achterwaarts varen. Na nog het hofje van Splinter te hebben bezichtigd vertrokken we naar de synagoge.
We waren inmiddels wel toe aan een kop koffie om door te warmen! Eenmaal aangekomen in de synagoge stond de koffie en thee klaar. We kregen van Loes ( die de synagoge beheert) uitleg over de wederopbouw van de synagoge ( ze heeft 13 jaar gelobbyd )en ze legde verschillende Joodse gewoontes uit zoals Chanoeka: dit is een joods feest, ook bekend als het lichtfeest of toewijdingsfeest en Bar Mitswa: Wanneer een Joodse jongen de leeftijd van dertien jaar bereikt, wordt hij bar mitswa (Hebreeuws: בר מצווה - "zoon van het gebod").
Vanaf dat moment wordt hij verantwoordelijk tegenover God om zich aan alle geboden en verboden te houden die onder de joodse wet vallen; de goddelijke voorschriften die ontleend zijn ...
We mochten ook nog de Thorarol bekijken:
De Torah wordt geschreven op een rol, die gemaakt is van perkament van de huid van een kosjer dier. De verschillende delen perkament worden met een pees aan elkaar bevestigd. De tekst van de Torah wordt met de hand met inkt op het perkament geschreven, waarbij er geen enkele fout gemaakt mag worden. Wij dachten dat het heel oude rollen waren, maar deze rollen zijn slechts 6 jaar oud.
Op weg naar de nazit in De Kleine Waarheid kwamen we nog langs het Hof van Sonoy: In de 15e eeuw werd ten noorden van de stad Alkmaar een klooster gebouwd. Dit “Sint Maria Magdalena” klooster ligt tegenwoordig, door de stadsuitbreidingen, midden in de stad Alkmaar.
En dan tot slot een heel gezellige, warme nazit in het leuke restaurant De Kleine Waarheid, waar we hartelijk werden ontvangen.
We kijken weer terug op een zeer geslaagde middag, mede dank zij onze voortreffelijke gidsen.
ACTIVITEIT 16
Op een prachtige zonnige donderdagmiddag bezoeken ongeveer 20 leden de Opmeerder Wuiver.
Netty Zander een van onze leden woont in het prachtige Hoogwoud en zij biedt ons in samenwerking met het bestuur een mooi programma aan. Voor en door de leden is hier zeker in de praktijk zichtbaar! Verschillende leden hadden aan de oproep gehoor gegeven om iets mee te nemen voor de nazit en zo op de laatste activiteit van het seizoen is het ook een goed moment om in de tuin van Netty na te zitten. Henk van Tongeren had de naamkaartjes gemaakt en zo leerden wij, en vooral de nieuwe leden snel iedereen bij naam kennen.
Netty vertelt, de Opmeerder wuiver ligt 200 meter van haar huis
Tussen de Gouw en Hoogwoud ligt een unieke kade: de Opmeerder Wuiver. Deze kade is door de eerste Westfriezen opgeworpen rond het jaar 900-1000 na Christus toen ze dit gebied introkken. Het is een ontginningskade uit de middeleeuwen, een wuiver. Wuivers hebben alles te maken met de landinrichting van Westfriesland.
Nog steeds kom je in dorpen de naam wuiver tegen, ook wel genoemd: ’(’t)wuiver’, ’(’t)woiver’, ’(’t)weiver’ Een wuiver werd een zijgrens van een ontginningsblok waarlangs later paden, kaden en wegen zijn aangelegd. Een wuiver is meestal gesitueerd aan het eind van het dorp of dorpsgedeelte, dwars op de hoofdweg. Hij vormt de verbinding met het naburige dorp.
We maken een prachtige wandeling, wat weet Netty toch veel te vertellen over de geschiedenis van Westfriesland. Met hart en ziel is zij met Westfriesland verbonden en Netty doet ook zoveel voor Westfriesland!
Netty ontving daar op koningsdag een koninklijke onderscheiding voor. Uiteraard feliciteren we haar. In haar hoedanigheid van bestuurslid van het Westfries Genoodschap, houdt zij zich bezig met natuur, cultuur, educatie, taal en geschiedenis in de ruimste zin des woords.
We zijn verrast....voor meer informatie kijk eens op de site van het Westfries Genoodschap
Netty bedankt. We wensen elkaar een mooie vakantie tijd toe en hopen elkaar in goede gezondheid in september weer te ontmoeten.
ACTIVITEIT 15
Hoe een initiatief en programma van Elly Mooij leidde tot ons bezoek aan het kunstproject van Ruud van de Wint.
Zestien 'kunstwandelaars' hadden zich aangemeld voor dit avontuur in de duinen bij Den Helder.
In april gaat de weg ernaartoe langs bloeiende bollenvelden. Vanaf station Den Helder- Zuid lopen we in enkele minuten naar de ontvangstruimte.
Tegen tweeën maken wij kennis met Rob, onze gids, die in zijn jeugd, net als Ruud van de Wint, in Huisduinen woonde. Relaxed en deskundig neemt hij ons mee op een tocht langs sculpturen, beelden en bouwsels in De Nollen. In dit binnenduingebied lag vroeger de Stelling Den Helder met meer dan twintig bunkers. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het complex een belangrijk onderdeel van de Atlantikwal.
Ik stel mij zo voor, dat Ruud ( 1942-2006) als jochie al gefascineerd moet zijn geweest door de magie van dit gebied met door Duitsers verlaten koepels, bunkers en onderaardse gangen. Midden jaren '60 studeerde hij aan de Rijksacademie, vanaf de jaren '70 exposeerde hij. Met succes, want koningin Beatrix gaf hem de opdracht om schilderingen te maken voor Paleis Noordeinde en misschien kent u via het journaal de door hem in fel oranje en zwart geschilderde wanden van de Tweede Kamer.
Het binnenduingebied met de bunkers laat hem echter niet los. Af en toe kleedt hij in gedachten het Nollenlandschap van zijn jeugd aan.
Na de Documenta van Kassel in 1980 keert hij terug naar zijn 'roots' en gaat wonen in één van de verlaten bunkers. Iedere dag kijkt en kijkt en kijkt hij en met een uitgewerkt plan en veel passie stapt hij naar de gemeente Den Helder. Uiteindelijk krijgt hij toestemming om zijn plannen te realiseren.
Aan de slag, maar hoe? 'Ik wil, dat mijn werken organisch verweven zijn met het landschap, terwijl zij tegelijk als aparte kunstwerken moeten kunnen gezien.' Eigenlijk een paradox. Welk landschap? Het is april en ik zie boven lage stuifduintjes waaiers van witte wolken in blauwe lucht en in het licht zit de zee. Het prille groen is in april van een tedere schoonheid. Ruuds werken in het landschap? Ik herinner mij de poort die mij door een donkere gang met zwak geelachtig licht leidt. Via een wenteltrap kom ik in een hoge ellipsvormige ruimte, met riet gedekt. Als ik buiten sta, zie ik dat deze een tweelingbroer heeft. Vlakbij zie ik een koepel (voorheen bunker) die gesplitst is. Een nauwe doorgang. Halverwege zie ik twee stalen deuren. Ik maak ze open en zie in de ruimte lichte kleuren oranje en geel.
Weer buiten. De zichtlijn wijst als vanzelf naar een andere koepel. Het interieur heeft wanden met blauwe en witte kleuren en sterachtige stippen. Niet Van de Wint, maar bezoekers geven de ruimtes namen: Hemel, Dante, Kosmos, Sterrennacht.
Bij weer andere objecten staat het spelen met vormen centraal: wat dichtbij een ruitfiguur is, kan op afstand een cirkel zijn. Hij is in die tijd altijd bezig met zijn project, maar blijft ook elders exposeren, bijvoorbeeld in het Kröller-Müllermuseum in 2002. Voor de gemeente Hoorn maakt hij het beeld in het water bij de Parkschouwburg. In 2006, tijdens de voorbereiding van een grote opdracht voor de gemeente Hoogeveen, sterft hij in zijn magische duingebied.
Na de kunstwandeling zijn wij naar Willemsoord gereden. Op de heringerichte marinewerf legden wij aan bij café-restaurant Stoom om bij een borrel wat na te praten en bij te kletsen. Met een select gezelschap hebben wij daarna Museumhaven Willemsoord verkend. Blikvangers voor mij waren o.a. het lichtschip Texel en het project 'Fairtransport': van A naar B zonder CO2. Reddingmuseum Dorus Rijkers en het Marinemuseum staan genoteerd voor de volgende keer.
Alles bij elkaar was het een enerverende en inspirerende middag.