Het is donderdag 24 maart 2022. De 3e activiteit van 2022 kan aanvangen. Om 10.15 uur begint de inloop in het restaurant LAB-44. In dit voormalig laboratorium ontwikkelde en testte men ooit munitie. Het was toen verboden gebied. Nu bereidt men er smakelijke gerechten. Voor een aantal leden was LAB-44 lastig te vinden want de bewegwijzering was niet erg duidelijk. Toch bereiken de 40 deelnemers het restaurant waar koffie en gebak voor ze klaarstaan. Dat wordt mee naar buiten genomen want het is heerlijk op het terras in het zonnetje. Nadat op invulstrookjes de lunchwensen zijn genoteerd en de strookjes ingeleverd, gaan we rond 11.00 uur op pad. Harry Valkenburg, Marcel van Kampenhout (met zijn hondje Prinses) en Dolf Fransen zijn onze gidsen. Zij nemen ons mee over het Hembrugterrein langs de monumentale, vaak nog bouwvallige gebouwen en naar het Hembrug Museum. Het museum is ondergebracht in twee voormalige transformatorhuisjes. We horen het bedrijfsverhaal van de oude munitiefabrieken en de mensen die daar werkten. We lopen in een ‘geheim’ stukje Nederland dat nog steeds voor de helft afgesloten is.
Het Hembrugterrein was ooit het militaire hart van de Stelling van Amsterdam. Jarenlang was het hermetisch afgesloten van de buitenwereld. Van 1899 tot 2003 maakte en testte men wapens en munitie in het ‘Staatsbedrijf der Artillerie Inrichtingen’. Tijdens WO I werkten er 8.500 arbeiders, die zwijgplicht hadden over wat er gedaan werd achter de hekken en het prikkeldraad. Het ligt vlakbij de bewoonde wereld, maar men deed er alles aan om omwonenden onwetend te houden. De dodelijke producten werden getest op een ondergrondse schietbaan en in het zogeheten beproevingsgebied, omringd door een ‘plofbos’ dat drukgolven opvangt en lawaai dempt.
Nederland was in WO I neutraal maar deed met militair materieel toch goede zaken. Na WO II, de Oorlog in Nederlands-Indië en de Koude Oorlog verdween de behoefte aan wapentuig. Defensie verlaat het terrein in 2000. Het laatste onderdeel, Eurometaal, sluit in 2003. Tot 2014 blijft het militair terrein en spergebied. Daarna gaan de hekken open en wordt het terrein grotendeels gesaneerd.
Het Hembrugterrein is 42,5 hectare groot, waarvan een derde uit bos bestaat. Van de 115 gebouwen hebben 51 een monumentenstatus. Sinds 2014 vestigden zich hier creatieve, culturele en culinaire ondernemers. In 2018 verkocht het Rijksvastgoedbedrijf het Hembrugterrein voor 41 miljoen euro aan een projectontwikkelaar. Die wilde er duizend woningen realiseren, maar voor dat plan gaf de Raad van State geen toestemming.
Tussen 12.15 en 12.30 uur zijn de drie groepen terug bij LAB-44. De keukenbrigade heeft dan de meeste bestellingen al klaar staan. Binnen de kortste keren zit iedereen smakelijk te eten en is het een gezellige nazit. Diverse leden zijn van plan terug te komen met familie en / of kennissen bij het Hembrug Museum om de foto’s in de vitrines beter te bekijken en de teksten aandachtiger te lezen. Het hele Hembrugterrein is interessante vergane glorie in geduldige afwachting van een toekomst. Gelukkig is niets meer geheim en mogen we wat we hoorden en gezien hebben verder vertellen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten