Dit bezoek kende twee uiteenlopende activiteiten: Een rondleiding door een gedeelte
van het regionaal archief en een “oefening” in naar kunst kijken volgens de methode VTS (Visual Thinking Strategies ) bij de in het zelfde gebouw gevestigde kunstuitleen. Naast nog andere instanties zijn ze gehuisvest in een bijzonder gebouw, van het begin van de vorige eeuw tot 2009 in gebruik is geweest als ambachtsschool. We werden vriendelijk ontvangen met koffie en thee in de door medewerkers van Zaffier ( o.a. het voormalige WNK ) gerunde “kantine”
Onze rondleiding begon in de imposante hal waarin een aantal dingen opvielen. De monumentale trap heeft leuningen die van oneffenheden zijn voorzien, om de leerlingen te beletten ervan af te glijden. Ik kreeg er een wat ongemakkelijk gevoel van in sommige lichaamsdelen. Naast de trap hangen twee bijzondere voorwerpen aan de wand: een reusachtige schoolbel, die sterk uitnodigde om te laten klinken en een schitterende jugendstil plaquette, geschonken door “dankbare leerlingen”. De terrazzovloer is niet geheel smetteloos aangelegd. Het is verbazend dat er spijkers in te vinden zijn en op sommige plekken is zichtbaar dat ze gescheurd geweest is.
De deelnemers werden in twee groepen opgesplitst. Die na een uur wisselden de groepen. Het Archief: Na een korte introductie werden we door onze gids Lisette naar het eigenlijke archief geleid. Dit is een aan de oude school gebouwde geklimatiseerde ruimte waarin documenten zijn opgeslagen. Er werd ons verteld dat de totale lengte hiervan zo’n 18 km beslaat. De enorme collectie boeken van uitgeverij Kluitman deed me terugreizen naar de jaren 50 en 60 waarin jeugdhelden als Pietje Bell, de jongens van de Kameleon, Dik Trom enz. voor mij en voor vele anderen belangrijk waren.
Een viertal kleine groepjes werd met een eenvoudige zoekopdracht het archief in gestuurd. De bedoeling was het om die documenten op te duiken waaraan in de opdracht werd genoemd. De aldus verzamelde documenten bleken allemaal betrekking te hebben op het jaar 1799. Het jaar van de “slag bij Bergen” en de “slag bij Castricum” waar Russische en Engels troepen slaags waren met de Frans-Bataafse legers. Deze oorlog werd uiteindelijk beslist ten voordele van de Fransen. Europa ging een nieuwe tijd in: de Verlichting. De oude orde, voornamelijk gekenmerkt door adellijke elitaire overheersing kwam tot een einde, nemen we dan maar aan. Hans Besseling vertelde trouwens prachtig over deze periode in de geschiedenis.
De veldslagen betekenden de dood voor een kleine 4000 soldaten. Ik kon het niet helpen te denken aan de verschillende slagvelden in onze eigen tijd.
Indrukwekkend was een handgeschreven dagboek dat verslag deed van de gebeurtenissen in dir jaar. Ik stel me zo voor dat iemand dit bij een nachtelijke kaars heeft zitten schrijven.
Een van de andere bronnen was een liedtekst over de gebeurtenissen rond Bergen en Castricum. Ik stel me zo voor dat deze tekst door rondtrekkende zangers is verspreid om zo het nieuws over de krijgsverrichtingen te verspreiden.
Het bezoek aan het archief was echt een belevenis. Dit verslagje is absoluut niet volledig geweest. Zo is er niet geschreven over de pastoor uit lang vervlogen tijden die een vertaling van een vertaling van de Koran in zijn bibliotheek had staan, daarbij blijk gevend van een openheid van geest die moderne theologen niet zou misstaan. Zo heb ik evenmin geschreven over de prachtige, in leer gebonden boeken en de bijzonderheden daarover.
Bij de kunstuitleen ontving gastvrouw en begeleidster van deze ervaring Ellen Swanenberg de Veye ons met een schilderij uit hun collectie. Dit kunstwerk was expres gekozen om te kijken wat het bij de groep opriep. Het was een “druk” schilderij met allerlei pasteltinten waarop veel te zien was dat, zoals dat heet, voor verschillende interpretaties vatbaar was. Het gesprek ging volgens de VTS methode. Een leergesprek met open vragen over kunst, waarbij vaardigheden als waarnemen, kritisch denken en (visuele) geletterdheid zou kunnen verbeteren door middel van geleide groepsdiscussies. De gespreksleider is geen bron van kennis, maar faciliteert het gesprek volgens een vast patroon. Na een druk schilderij kwam er een verstild ogend schilderij van een verlaten fabriek op de ezel. Als je er langer naar keek zagen deelnemers steeds meer ongerijmdheden, die pas op het tweede oog begonnen op te vallen. Hetgeen natuurlijk de bedoeling was. Eer was ook als afsluiting ruimte om andere geëxposeerde werken aan de wanden te bekijken.
Ellen heeft een bloemetje ontvangen van ons. Net zo als Lisette Blokker van het Regionaal Archief.
Ongetwijfeld zullen mensen uit andere groepen weer andere ervaringen hebben opgedaan, omdat er veel viel te zien en te bespreken.
Dat bleek bij de nazit in het theatercafé Klunder bij de Vest.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten