BEZOEK AAN HUIZE NIJENBURG Activiteit 79-1 en 79-2

HEILOO 14 en 28 februari 2024

Verdeeld over twee dagen en twee groepen hebben ± 60 leden van onze vereniging een kijkje kunnen nemen in Huize Nijenburg in Heiloo. De belangstelling was zo groot dat één dag niet voldoende bleek. Dankzij de welwillende medewerking van de Historische Vereniging Heiloo kon een extra middag gerealiseerd worden. Het programma was voor beide groepen op beide dagen gelijk.

De groepen werden vanaf 13.00 uur ontvangen in restaurant Herberg Jan. Daar wachtte een kopje koffie / thee met een lekkere appelbol. Het was voor veel leden een weerzien met oude bekenden.

Rond 13.30 uur arriveerden 2 gidsen van de Historische Vereniging Heiloo. Ze namen ons via het park mee naar Huize Nijenburg. De parkaanleg dateert van begin 18de eeuw. In de 19de eeuw maakte de barokke tuinaanleg plaats voor een park in Engelse landschapsstijl. Delen van het park werden gewijzigd van de strakke Franse aanleg naar de romantische Engelse stijl, met veel slingerende paadjes en verrassende doorkijkjes. De vierkante gracht om Nijenburg heeft zijden van 200 meter. Direct voor het huis langs loopt een pad dat via een brug over de noordoost-arm en de zuidwest-arm van de gracht overgaat in respectievelijk de noordelijke en de zuidelijke oprijlaan. Twee bruggen over de gracht geven dus toegang tot de huisplaats. Voor de groep van de 14de werd het een wandeling in druilerige regen. De groep van de 28ste had meer geluk. Het was droog.

Naast het Huis staat het Koetshuis waarover de gidsen ook het een en ander vertelden.
Het Koetshuis heeft in tegenstelling tot het hoofdhuis zijn vroeg 18de-eeuwse uiterlijk behouden. Het is een streng symmetrisch gebouw. Het middendeel bevatte de paardenstal en de ‘timmerwinkel’. In de zijdelen waren de tuigkamer, de koetsenstalling en de oranjerie ondergebracht. Omdat de oprijlaan naar het huis via de noord-oostzijde liep, werd het koetshuis langs deze weg aangelegd. Op deze manier werden de bewoners van het Huis niet gestoord door de bezoekers van het koetshuis en door de aanwezige werklieden. Het werd vermoedelijk tussen 1715- en 1720 gebouwd. Na bij het Koetshuis stilgestaan te hebben werd het tijd het Huis te betreden. 

Huize Nijenburg is een gebouw met een T-plattegrond met ondiep breed voorhuis en vrijwel vierkant achterhuis met een lage parterreverdieping en daarboven een hoge bel-etage.
Het meest opvallend zijn de blauwe kamer, de gele kamer, de zaal en de oude historische keuken. Ook de familieportretten, de meubelen en het pronkpoppenhuis van voormalig bewoonster Maria van Egmond van de Nijenburg maken nog steeds deel uit van het interieur. In de historische keuken werd de groep getrakteerd op een kopje koffie / thee. Op beide dagen werd de groep opgesplitst in drieën. Elk groepje kreeg een gids mee voor de rondleiding. Het meest opvallende was De Blauwe Kamer, genoemd naar de kleur van de betimmeringen en het plafond, vormgegeven in de Lodewijk XIV-stijl. Geïnspireerd door de prenten van de befaamde ontwerper Daniël Marot werd een wandbetimmering aangebracht met in het midden een schoorsteenmantel en een ronde spiegel. In de betimmering zijn drie schilderingen, zogenaamde grisailles, opgenomen van de Amsterdamse schilder Jan Hoogsaat. Deze stellen allegorische vrouwenfiguren voor die de Voorzichtigheid, Gerechtigheid, Liefde en Wijsheid verbeelden. De Blauwe Kamer is in 2007-2008 zorgvuldig gerestaureerd met indrukwekkend resultaat. Voor de gehele groep was de rondleiding zeer de moeite waard. Huize Nijenburg mag gezien worden ! Rond 16.00 uur keerde een deel van de groep huiswaarts een ander deel ging nog naar Herberg Jan voor een gezellige nazit.

Onderstaande tekst geeft nog een kleine samenvatting van de geschiedenis van de buitenplaats. Gedetailleerdere geschiedschrijving is te vinden op de website van de Historische Vereniging Heiloo.

Buitenplaats Nijenburg bestaat uit het huis Nijenburg, het koetshuis, een begin 18de-eeuw aangelegd park met vijver en beelden en zichtassen. De geschiedenis van het huis vangt aan begin 17de eeuw wanneer graaf Gerard van Egmond op het terrein een ‘groote woninge’ laat bouwen. Omstreeks 1730 vindt een grote verbouwing plaats die het einde betekende van de 18de -eeuwse bouwgeschiedenis van Nijenburg. Een eeuw later werden veranderingen aangebracht  die de sobere, deftige uitstraling van de vroeg 18de-eeuwse architectuur verloren liet gaan. Het huis werd in die tijd het centrum van een groot landgoed met tuinen, bossen en landerijen met boerderijen.
In 1966 ging Huis Nijenburg met bijbehorend bos over naar Natuurmonumenten en in 1972 had de afronding plaats toen ook de boerderijen Bakker, Modder, Noord-West en Craanenbroek met los land aan Natuurmonumenten werden toegevoegd In september 2004 zijn het landhuis en het koetshuis door Natuurmonumenten in erfpacht gegeven aan de Vereniging Hendrick de Keyser op voorwaarde dat deze gebouwen zouden worden gerestaureerd.
Na de restauratie zijn er twee appartementen ingericht die als woning worden verhuurd, evenals het naastgelegen Koetshuis.